6 Beste ETF’s in 2026 Buiten AI: Zilver, Goudmijnen, Koper en Rare Earths als Bescherming tegen de AI Bubbel
6 beste ETF’s in 2026 voor wie de AI bubbel vreest
Veel ondernemers herkennen het patroon. Een thema wordt dominant, waarderingen lopen op, en in de markt ontstaat het gevoel dat alles om één verhaal draait. In 2026 is dat voor veel beleggers AI. Tegelijk is het logisch dat u als ondernemer met overtollige liquiditeit niet volledig afhankelijk wilt zijn van één hypegevoelig segment. Wij zien dat veel ondernemers daarom zoeken naar ETF’s die juist buiten het AI centrum liggen, maar wel kunnen profiteren van tastbare schaarste, industriële vraag en grondstoffencycli.
In dit artikel analyseren wij zes ETF’s die in de aangeleverde fondsdata duidelijk buiten de klassieke AI groeiaandelen vallen. Het gaat om blootstelling aan zilver, goudmijnbedrijven, zilvermijnbedrijven, kopermijnbedrijven, platinum en zeldzame aardmetalen en strategische metalen. Wij koppelen die keuzes steeds aan zakelijk beleggen en kapitaalallocatie: welke rol kan zo’n positie spelen naast uw kernportefeuille, welke risico’s horen erbij, en waar moet u zakelijk vooral op letten bij kosten, spreiding en liquiditeit.
Disclaimer: dit artikel bevat geen persoonlijk advies. Beleggen kent risico’s tot geldverlies.
Waarom “AI bubbel angst” zakelijk relevant is en hoe ondernemers hier mee kunnen omgaan
Als ondernemer kijkt u vaak anders naar risico dan een particuliere hobbybelegger. U stuurt op continuïteit, kasstroom, flexibiliteit en het beperken van grote drawdowns die strategische keuzes kunnen blokkeren. Een portefeuille die te zwaar leunt op één populair segment kan dan zakelijk onwenselijk zijn, zelfs als het verhaal aantrekkelijk klinkt.
Dat betekent niet dat AI geen waarde heeft. Het betekent wel dat kapitaalallocatie vraagt om scenario denken. Wat gebeurt er als waarderingen normaliseren, als de marktrotatie inzet, of als de winstmarges in de keten verschuiven van software naar infrastructuur, energie, metalen en logistiek. In dat soort scenario’s kunnen grondstof gerelateerde ETF’s een andere gevoeligheid hebben dan megacap technologie.
Praktisch: via een zakelijke beleggingsrekening bij een broker kunt u dit type ETF’s aankopen; wij beleggen zelf via MEXEM, omdat dit platform in onze ervaring lage kosten combineert met veel functionaliteiten, een groot aanbod en een Nederlandse klantenservice die helpt bij het openen van een zakelijk beleggingsaccount.
Op onze website kunt u daarnaast onze Gratis cursus downloaden als u gestructureerd wilt starten met zakelijk beleggen.
ETF 1: iShares Silver Trust (SLV) als directe blootstelling aan zilver
Wat u koopt met SLV
SLV is opgezet om “generally the performance of the price of silver” te volgen vóór kosten. In de aangeleverde informatie bestaat de portefeuille voor 100 procent uit zilver, met één holding. Daarmee is het een directe prijsblootstelling, zonder operationeel bedrijfsrisico van mijnbouwbedrijven.
Kerncijfers uit de fondsdata
De expense ratio is 0,50 procent. Het beheerd vermogen is groot met 36,93 miljard dollar. Liquiditeit is in de data sterk met een volume van 75,68 miljoen en een liquiditeitsgrade A+. SLV keert geen dividend uit. De 24 maanden beta staat op 0,53 en de 60 maanden beta op 0,46. De koers staat boven de 10, 50 en 200 daags gemiddelden, met respectievelijk plus 7,01 procent, plus 27,37 procent en plus 66,90 procent ten opzichte van die gemiddelden.
Qua rendement laat de data over langere perioden zeer sterke cijfers zien: 1 jaar +132,06 procent, 3 jaar +188,01 procent, 5 jaar +166,62 procent en 10 jaar +359,68 procent (prijs en totaalrendement in de data gelijk, omdat er geen dividend is).
Zakelijke interpretatie: wanneer past dit in kapitaalallocatie
SLV kan zakelijk passen als u een “directe” grondstoffenhedge wilt die niet afhankelijk is van bedrijfsvoering, managementbeslissingen of mijnbouwkosten. U krijgt echter ook geen cashflow. Het is dus eerder een volatiliteitspositie of koopkrachthedge dan een uitkeringsinstrument.
De concentratie is maximaal. Eén metaal betekent dat de uitkomst volledig afhangt van zilver. Dat kan aantrekkelijk zijn bij sterke trendvorming, maar het vereist discipline in omvang en risicobegrenzing.
ETF 2: Global X Silver Miners ETF (SIL) voor hefboom op zilver via mijnbouwbedrijven
Wat u koopt met SIL
SIL belegt in aandelen van bedrijven in de zilvermijnindustrie en volgt een index (Solactive Global Silver Miners Total Return Index). In de fondsprofieltekst staat expliciet dat het fonds non diversified is. U koopt dus geen “zilver”, maar ondernemingen die in theorie profiteren van een hogere zilverprijs, maar ook afhankelijk zijn van operationele uitvoering en bedrijfsspecifieke risico’s.
Kerncijfers uit de fondsdata
De expense ratio is 0,65 procent. Het fondsvermogen is 5,05 miljard dollar. Het aantal holdings is 42. De top tien posities is samen 75,64 procent van het fonds, wat een duidelijke concentratie aangeeft. De grootste posities zijn Wheaton Precious Metals (22,32 procent) en Pan American Silver (12,73 procent), gevolgd door onder andere Coeur Mining, Hecla en Fresnillo.
SIL heeft een dividend yield (TTM) van 0,95 procent en een annual payout (TTM) van 0,84 dollar, met semiannual uitkeringsfrequentie in de data. Rendementen zijn zeer sterk: 1 jaar +164,44 procent (prijs), 3 jaar +209,42 procent, 5 jaar +99,46 procent en 10 jaar +372,42 procent. Het totaalrendement is in de data nog hoger door uitkeringen: 1 jaar +171,08 procent en 10 jaar +442,03 procent. Liquiditeit is A en momentum is A+.
Zakelijke interpretatie: kans op extra rendement, maar ook extra bedrijfsrisico
In zakelijke termen is SIL een “hefboomvariant” op zilver, met een beperkte maar aanwezige uitkeringscomponent. Het voordeel is dat miners in krachtige cycli vaak harder kunnen bewegen dan het metaal zelf. Het nadeel is dat u naast grondstofrisico ook ondernemingsrisico koopt: kosteninflatie, projectuitvoering, geopolitiek, en balansrisico’s.
De concentratie in de top twee posities is opvallend. Dat is niet per definitie slecht, maar het maakt het fonds minder breed dan veel ondernemers bij een ETF verwachten. Dit is belangrijk bij risicobeheersing: spreiding is aanwezig, maar niet “marktbreed”.
ETF 3: VanEck Gold Miners ETF (GDX) als exposure naar goud en zilver mijnbouw
Wat u koopt met GDX
GDX volgt de MarketVector Global Gold Miners Index en belegt in beursgenoteerde bedrijven die primair actief zijn in goud en zilver mijnbouw. In de fondsdata staat ook hier dat het fonds non diversified is. U koopt dus een sectorpositie binnen mijnbouw.
Kerncijfers uit de fondsdata
De expense ratio is 0,51 procent. Het fondsvermogen is groot met 27,01 miljard dollar. Aantal holdings is 54 en de top tien is samen 52,60 procent. De grootste posities zijn Agnico Eagle Mines (7,21 procent) en Newmont (7,05 procent), gevolgd door onder andere Barrick, AngloGold Ashanti, Kinross en Gold Fields.
GDX heeft een dividend yield (TTM) van 0,45 procent en annual payout (TTM) van 0,40 dollar. Rendementen in de data zijn zeer sterk: 1 jaar +159,66 procent, 3 jaar +213,56 procent, 5 jaar +155,54 procent en 10 jaar +559,21 procent (prijs). Totaalrendement 10 jaar is +626,91 procent. Liquiditeit is A+ en momentum is A+.
Zakelijke interpretatie: defensieve hedge, maar geen “laag risico”
Goudmijnbedrijven worden vaak gezien als defensiever, maar de data laat zien dat dit fonds in de risk grade in de D categorie valt. Dat past bij de realiteit dat miners operationeel cyclisch zijn, met flinke koersschommelingen. Zakelijk kan GDX interessant zijn als u een sectorpositie zoekt die in bepaalde macro scenario’s anders beweegt dan tech, maar het blijft een volatiele aandelenpositie.
Het voordeel ten opzichte van puur fysiek goud is de ondernemingscomponent en mogelijk hogere gevoeligheid bij stijgende metaalprijzen. Het nadeel is dat diezelfde ondernemingscomponent tegen u kan werken in moeilijke periodes.
ETF 4: Global X Copper Miners ETF (COPX) als inzet op industriële vraag en krappe supply
Wat u koopt met COPX
COPX belegt in aandelen van bedrijven in de koper mijnbouw en volgt de Solactive Global Copper Miners Total Return Index. Het fonds is volgens de data non diversified. Koper is een industriële grondstof die in veel fysieke waardeketens terugkomt. In de aangeleverde omgeving ziet u ook dat het thema wordt gekoppeld aan sterke vraag in bredere industrie, al is dat hier niet verder onderbouwd met externe data.
Kerncijfers uit de fondsdata
De expense ratio is 0,65 procent. Het fondsvermogen is 4,38 miljard dollar. Aantal holdings is 48 en de top tien is 49,29 procent, dus minder geconcentreerd dan SIL maar nog steeds duidelijk.
De grootste posities zijn KGHM Polska Miedz (5,80 procent), Lundin Mining (5,57 procent), Boliden (5,13 procent), Freeport McMoRan (4,92 procent), Antofagasta (4,85 procent) en meerdere grote mijnbouwbedrijven zoals BHP en Glencore. Dividend yield (TTM) is 1,08 procent met annual payout (TTM) 0,78 dollar, semiannual volgens de data.
Rendementen: 1 jaar +86,46 procent, 3 jaar +104,77 procent, 5 jaar +150,78 procent en 10 jaar +520,62 procent (prijs). Totaalrendement 10 jaar +644,42 procent. Liquiditeit is A en momentum A+.
Zakelijke interpretatie: cyclisch groeisegment buiten software
COPX kan zakelijk gezien voelen als een “reële economie” positie. U koopt echter niet de koperprijs zelf, maar bedrijven. Daardoor spelen mijnbouwkosten, vergunningen, projectrisico en kapitaaldiscipline mee. Het dividend is hoger dan bij de edelmetaal miners in de data, maar blijft beperkt.
Als u bang bent dat de AI markt te eenzijdig is, kan een industriële grondstofketen een andere bron van rendement zijn. Tegelijk is dit geen veilige haven. In cyclische krimp kan dit type fonds hard mee omlaag.
ETF 5: GraniteShares Platinum Trust (PLTM) als directe blootstelling aan platinum
Wat u koopt met PLTM
PLTM is een commodity trust die in platinum belegt en de prijs van platinum tracht te volgen. Net als bij SLV gaat het om één holding: Physical Platinum Bullion 100 procent. Het is ontworpen als simpele manier om vergelijkbaar te beleggen als fysiek platinum, zonder de praktische complicaties van opslag, transport en assay die in de fondsdata worden benoemd.
Kerncijfers uit de fondsdata
De expense ratio is 0,50 procent. Het fondsvermogen is relatief klein met 199,26 miljoen dollar. Liquiditeit is A minus in de data, wat lager is dan bij SLV en veel miners ETF’s. PLTM keert geen dividend uit.
Rendementen in de data: 1 jaar +126,32 procent, 3 jaar +112,22 procent en 5 jaar +103,82 procent (prijs en totaalrendement gelijk door geen dividend). Het momentum staat op A+.
Zakelijke interpretatie: nichehedge met liquiditeitsaandacht
PLTM is zakelijk interessanter als nichecomponent dan als kern. Door het kleinere fondsvermogen en lagere liquiditeitsgrade is orderuitvoering en spreiding extra relevant, zeker bij grotere zakelijke tickets. De eenvoud is een voordeel, maar de concentratie is maximaal en de markt kan grillig zijn.
Als u een grondstoffenmandje wilt opbouwen buiten AI, kan platinum een extra spreidingselement zijn naast zilver en goudmijnbedrijven, maar het blijft een enkelvoudige exposure.
ETF 6: VanEck Rare Earth and Strategic Metals ETF (REMX) als exposure naar kritieke materialen en supply chain
Wat u koopt met REMX
REMX volgt een index rond zeldzame aardmetalen en strategische metalen en belegt in bedrijven die betrokken zijn bij productie, raffinage en recycling van deze materialen. In de data staat dat het fonds non diversified is. Dit is dus geen “grondstof in opslag”, maar een aandelenfonds met een thema rond kritieke materialen.
Kerncijfers uit de fondsdata
De expense ratio is 0,58 procent. Het fondsvermogen is 1,59 miljard dollar. Aantal holdings is 32, en de top tien is samen 64,52 procent, wat wijst op stevige concentratie.
De grootste posities zijn Albemarle (9,71 procent), PLS Group (8,97 procent), China Northern Rare Earth (7,51 procent), SQM (6,79 procent), Liontown (6,13 procent), Lithium Americas (5,32 procent), MP Materials (5,19 procent), Ganfeng Lithium (5,17 procent) en Lynas (4,53 procent).
Dividend yield (TTM) is 1,34 procent met annual payout (TTM) 1,00 dollar, annual volgens de data. Rendementen: 1 jaar +84,03 procent (prijs), 3 jaar minus 3,36 procent, 5 jaar +21,09 procent en 10 jaar +97,06 procent. Totaalrendement 10 jaar +166,41 procent. Momentum is A+ en liquiditeit A.
Zakelijke interpretatie: thematische exposure met hogere onzekerheid
REMX laat in de data een duidelijk ander rendementsprofiel zien dan de edelmetalen en miners. Het 3 jaars prijsrendement is negatief, terwijl 1 jaar sterk is. Dat past bij thema’s die gevoelig zijn voor sentiment, beleid, supply chain schokken en cycli in batterij en mijnbouwinvesteringen.
Voor zakelijke kapitaalallocatie betekent dit dat REMX eerder een uitgesproken thematische satelliet is dan een stabiele hedge. De concentratie in de top tien is hoog, en de holdingsmix bevat meerdere namen die sterk afhankelijk kunnen zijn van specifieke markten.
Hoe u deze zes ETF’s kan kopen binnen een zakelijke beleggingsportefeuille (of privé)
In de praktijk werkt het vaak het best om “anti AI” posities te zien als aanvullend op uw kern. Veel ondernemers bouwen hun kern op met bredere wereldwijde spreiding en gebruiken thematische posities om specifieke scenario’s af te dekken of om een bewuste tegenhanger te hebben bij oververhitte waarderingen.
Belangrijk: deze ETF’s zijn hoger-risico vanwege de vatbaarheid voor cyclische schokken. Dit betekent dat in de basis een relatief klein percentage geïnvesteerd dient te worden. Kleine percentages kunnen uitgroeien tot grote posities. In dat geval plaatst u een stop loss. Aandelen kopen en ETF kopen is simpel uit te voeren mits u lange termijn belegt en werkt met stop losses om verlies te beperken.
Binnen deze zes fondsen ziet u grofweg drie typen exposure.
- SLV en PLTM zijn puur prijsblootstelling zonder uitkering.
- SIL, GDX en COPX zijn aandelenposities met mijnbouwbedrijven, met beperkt dividend maar extra bedrijfsrisico en vaak meer hefboomwerking.
- REMX is een thematische aandelenmand rond strategische metalen, met een historisch minder gelijkmatig rendementsverloop in de aangeleverde cijfers.
Zakelijk en beleggingstechnisch is het verstandig om bij elk van deze categorieën expliciet te toetsen wat u wilt bereiken. Gaat het u om koopkrachthedge, om kans op extra rendement bij grondstoffenrally’s, of om thematische exposure naar kritieke materialen. Pas als dat doel helder is, kunt u bepalen of de volatiliteit en concentratie acceptabel zijn binnen uw totale kapitaalallocatie.
Kosten, liquiditeit en concentratie: de drie zakelijke knoppen
De expense ratio’s liggen in de data tussen 0,50 procent en 0,65 procent. Dat is hoger dan veel brede index ETF’s, maar past bij niche exposures. Voor ondernemers met grotere bedragen is liquiditeit een tweede knop. SLV heeft zeer hoge volumes en een A+ liquiditeitsgrade, terwijl PLTM in de data A minus is en een veel kleiner fondsvermogen heeft. Dat kan het verschil maken bij uitvoering, zeker wanneer u grotere orders wilt plaatsen.
De derde knop is concentratie. SLV en PLTM zijn per definitie 100 procent één metaal. Bij SIL zit 75,64 procent in de top tien en zelfs 22,32 procent in één positie. REMX heeft 64,52 procent in de top tien. Dit soort concentratie kan prima zijn als u bewust kiest voor een thema, maar het is een ander type spreiding dan een wereld ETF.
Wat u niet moet verwachten van deze ETF’s
Wij zien regelmatig dat ondernemers onbewust een “rust” verwachting koppelen aan edelmetalen en grondstoffen. De aangeleverde data laat juist zien dat momentum hoog kan zijn en dat rendementen extreem kunnen variëren. Daarbij komen lage risk grades bij meerdere fondsen. Deze ETF’s zijn dus geen vervanging voor stabiliteit, maar eerder instrumenten voor scenario spreiding.
Als u naast dit soort thematische posities ook meer voorspelbare cashflow zoekt, kijken veel ondernemers breder naar alternatieven zoals vastgoedfondsen, maar dat is een andere categorie met eigen liquiditeits en risico kenmerken.
Conclusie: zes ETF’s in 2026 buiten het AI centrum, met duidelijke verschillen in rol en risico
Als u in 2026 de AI bubbel vreest, gaat het zakelijk niet om het timen van een top, maar om het beperken van afhankelijkheid van één verhaal. De zes ETF’s uit de fondsdata bieden ieder een andere route.
SLV en PLTM geven directe metaalblootstelling zonder uitkering en met maximale concentratie. SIL en GDX geven mijnbouwexposure met beperkte uitkeringscomponent en extra bedrijfsrisico, terwijl COPX een industriële grondstofketen blootlegt via grote mijnbouwbedrijven. REMX is een meer thematische mand rond strategische metalen, met duidelijke concentratie en een minder gelijkmatig historisch rendementsprofiel in de aangeleverde cijfers.
Voor ondernemers komt het neer op volwassen kapitaalallocatie: doel eerst, instrument daarna, en altijd met aandacht voor kosten, liquiditeit en concentratie binnen het totaal.
Disclaimer: dit artikel bevat geen persoonlijk advies. Beleggen kent risico’s tot geldverlies.
