Goud blijft voor veel ondernemers een logisch thema binnen kapitaalallocatie, juist omdat het vaak een andere rol vervult dan aandelen of obligaties. Niet als “snelle winst”, maar als strategische bouwsteen naast een kernportefeuille. In 2026 zien wij dat er grofweg twee routes zijn om via ETF’s blootstelling aan goud te krijgen: direct via fysiek edelmetaal, of indirect via goudmijnaandelen (met vaak meer koershefboom, maar ook meer bedrijfsrisico). In dit artikel vergelijken wij vijf veelgenoemde goud(gerelateerde) ETF’s op basis van de beschikbare fondsdata: kosten, omvang, liquiditeit, spreiding, type blootstelling en het risico-profiel dat daarbij hoort.
Disclaimer: dit artikel bevat geen persoonlijk advies. Beleggen kent risico’s tot geldverlies.
Eerst het kader: goud ETF is niet altijd “goud”
Veel ondernemers verwachten bij “goud ETF” automatisch een fonds dat één op één de goudprijs volgt. In de praktijk kan het drie verschillende exposures betekenen.
1) Fysiek goud of fysiek goud en zilver
Dit type fonds houdt edelmetaal aan in baren en is bedoeld als “bezit van metaal zonder gedoe”. Het koersgedrag hangt dan vooral af van de metaalprijs en minder van bedrijfsresultaten.
2) Goudmijnbedrijven
Dit zijn ETF’s met aandelen van goudproducenten en soms ook zilver-gerelateerde mijnbouw. Dat is geen goud zelf, maar een sectorbelegging. U krijgt daardoor naast goudprijs-effect ook managementrisico, operationele risico’s en aandelenmarktvolatiliteit.
3) Hybride strategie met derivaten
Sommige fondsen combineren goudfutures met goudmijnaandelen. Dat kan efficiënt zijn, maar voegt complexiteit toe zoals collateral, futures-rollen en structuur via een dochter (zoals een Cayman-entiteit).
Voor zakelijke beleggers is dit onderscheid essentieel. Bij kapitaalallocatie gaat het niet om het label, maar om de onderliggende risicobronnen.
Overzicht van de 5 fondsen voor Goud kopen
Wij bespreken de volgende tickers, omdat ze allemaal in de aangeleverde fondsdata voorkomen en samen een breed spectrum vormen van “goud ETF” tot “goudmijn ETF” en “hybride goud plus miners”.
- GDMN: WisdomTree Efficient Gold Plus Gold Miners Strategy Fund
- GDX: VanEck Gold Miners ETF
- GDXJ: VanEck Junior Gold Miners ETF
- RING: iShares MSCI Global Gold Miners ETF
- CEF: Sprott Physical Gold and Silver Trust
Bij zakelijk beleggen is de juiste vraag meestal niet “welke ETF gaat het hardst”, maar “welke exposure past bij onze risicobandbreedte en liquiditeitsbehoefte”.
Wanneer past een goud-achtige positie vaker wél
Als u een buffer aanhoudt die u niet direct nodig heeft voor werkkapitaal, maar ook niet volledig in volatiele groeiaandelen wilt plaatsen, kan een edelmetaalcomponent een rol spelen in spreiding. Niet omdat het altijd stijgt, maar omdat het vaak anders beweegt dan de rest van de portefeuille.
Wanneer past het vaker níet
Als u kapitaal op korte termijn nodig kunt hebben voor investeringen in de eigen onderneming, overnames of seizoensmatige voorraadfinanciering, kan een te volatiele positie onhandig zijn. En bij mijnbouw-ETF’s is die volatiliteit doorgaans hoger.
Selectiecriteria bij beste Goud ETF’s
Hieronder staan de selectiecriteria die in de praktijk het meeste impact hebben bij het beleggen in goud ETF’s.
1) Type blootstelling
Fysiek metaal, mijnbouw-aandelen of combinatie met futures bepaalt hoe het fonds reageert in verschillende marktomstandigheden.
2) Kosten
De expense ratio lijkt klein, maar werkt structureel door in het netto resultaat. Zeker bij langere beleggingshorizons telt dit mee.
3) Omvang en liquiditeit
AUM en handelsvolume zeggen iets over verhandelbaarheid. Dat is relevant als u posities wilt opbouwen in tranches of wilt kunnen afbouwen zonder onnodige spread.
4) Spreiding en concentratie
Aantal posities en het gewicht van de top 10 bepalen hoeveel “single name risico” u indirect accepteert.
5) Risico-indicatie vanuit de beschikbare grades
De brondata geeft bij meerdere fondsen risk grades die opvallend laag zijn. Dat is een signaal om mijnbouw-ETF’s als een aparte risicoklasse te zien.
Goud ETF 1) GDMN: WisdomTree Efficient Gold Plus Gold Miners Strategy Fund
GDMN is een hybride fonds: het combineert goudfutures met aandelen van goudmijnbedrijven. Daardoor is dit fonds inhoudelijk geen pure goud-ETF en ook geen pure miners-ETF, maar een gestapelde exposure.
Wat zit er in het fonds volgens de fondsomschrijving
Het fonds belegt in een portefeuille met (i) in de VS genoteerde goudfutures en (ii) wereldwijde aandelen van bedrijven die minimaal 50 procent van hun omzet uit goudmijnactiviteiten halen. De futures worden volgens de bron ook via een volledig eigen Cayman Islands subsidiary aangehouden. Het fonds is non-diversified.
Zakelijk betekent dit: u krijgt spreiding over mijnbouwbedrijven, maar de structuur voegt complexiteit toe. Dit kan prima zijn als u bewust kiest voor een “mix” met futures, maar het is minder geschikt als u maximale eenvoud zoekt.
Kosten, omvang, verhandelbaarheid
Expense ratio: 0,45 procent.
AUM: 195,01 miljoen.
Volume: 66.606.
Dit zijn geen kleine getallen, maar het is wel duidelijk minder groot en minder liquide dan de grootste miners-ETF’s. Voor ondernemers die grotere tickets alloceren kan dat betekenen dat u extra let op uitvoering en timing.
Uitkeringen en kenmerken
Dividend yield (TTM): 2,39 procent, met semiannual uitkeringsfrequentie. Dat is relatief hoog binnen deze vergelijking en kan voor zakelijke beleggers interessant zijn als u periodieke cashflow prefereert, al blijft dit afhankelijk van fondsbeleid en marktomstandigheden.
Spreiding en concentratie
Aantal holdings: 49.
Top 10 is samen 58,68 procent van het fonds. Dat is een behoorlijke concentratie.
De top 10 bevat onder andere Barrick Mining, Newmont, Anglogold Ashanti, Agnico Eagle, plus een “Gold Future Feb 26” positie. Die combinatie maakt meteen duidelijk dat dit fonds een gemengd karakter heeft.
In de bron krijgt GDMN een risk grade van D-. Dat onderstreept dat het om een volatiele exposure gaat, ondanks de “efficient” naam. Dit is logisch, omdat mijnbouw-aandelen en futures samen de uitslagen kunnen versterken.
Als u bewust én goud én miners in één instrument wilt combineren, en u het acceptabel vindt dat de structuur futures gebruikt en non-diversified is. Dit is meer een strategische satellietpositie dan een rustige kernpositie.
Goud ETF 2) GDX: VanEck Gold Miners ETF
GDX is een van de grootste en meest verhandelde goudmijn-ETF’s in de aangeleverde data. Het fonds volgt een goudmijn-index en belegt in wereldwijd opererende goud en zilvermijnbedrijven.
Wat u koopt met GDX
U koopt een aandelenmandje in de goud en zilvermijnsector. De bron vermeldt dat het fonds het MarketVector Global Gold Miners Index volgt en dat het non-diversified is. Dit blijft dus een sector-ETF met bijbehorende cycliciteit.
Kosten, omvang, verhandelbaarheid
Expense ratio: 0,51 procent.
AUM: 27,01 miljard.
Volume: 18,97 miljoen.
Voor zakelijke beleggers is dit relevant: bij grotere bedragen helpt hoge liquiditeit doorgaans om orders efficiënt uit te voeren.
Uitkeringen
Dividend yield (TTM): 0,45 procent, met jaarlijkse frequentie. Dit is laag, wat past bij het karakter van mijnbouwbedrijven waar cashflows en beleid cyclisch kunnen zijn.
Spreiding en concentratie
Aantal holdings: 54.
Top 10: 52,60 procent.
De top 10 bevat onder andere Agnico Eagle, Newmont, Barrick, Anglogold, Kinross, Gold Fields, Pan American Silver, Wheaton, Northern Star en Franco-Nevada. De concentratie is stevig, maar minder extreem dan bij sommige andere miners-ETF’s.
Risico en grades
Risk grade in de bron: D-. Liquidity grade: A+.
Dit is een belangrijk combinatiebeeld: zeer goed verhandelbaar, maar inhoudelijk volatiel.
Als u goudmijn-exposure zoekt met maximale marktliquiditeit en een breed “large cap miners” profiel. Het blijft echter een aandelenrisico, niet een “metaalrisico”.
Goud ETF 3) GDXJ: VanEck Junior Gold Miners ETF
GDXJ richt zich op junior miners. In de praktijk betekent dit doorgaans kleinere bedrijven, ontwikkelprojecten en meer cyclische koersbewegingen. Dat ziet u ook terug in de brondata.
Wat u koopt met GDXJ
Het fonds volgt de MVIS Global Junior Gold Miners Index. De index omvat bedrijven die minimaal 50 procent van hun omzet halen uit goud en of zilvermijnbouw, royalties of streaming, of projecten hebben die dat potentieel hebben. Ook dit fonds is non-diversified.
Zakelijk vertaalt dit zich naar een hogere risicoklasse dan GDX, omdat juniors gemiddeld gevoeliger zijn voor financiering, projectrisico en sentiment.
Kosten, omvang, verhandelbaarheid
Expense ratio: 0,51 procent.
AUM: 9,92 miljard.
Volume: 4,75 miljoen.
Dit is nog steeds groot en liquide, maar minder dan GDX.
Uitkeringen
Dividend yield (TTM): 0,93 procent, jaarlijkse uitkering.
Dat is hoger dan GDX in de bron, maar het blijft beperkt in absolute zin.
Spreiding en concentratie
Aantal holdings: 96.
Top 10: 43,43 procent.
Interessant: u krijgt meer posities en een lagere top 10 concentratie dan bij veel “large cap” miners-ETF’s. Dat verlaagt niet per se het risico, want juniors kunnen gezamenlijk alsnog sterk bewegen, maar het reduceert wel single name dominantie.
Risico en grades
Risk grade: D-. Liquidity grade: A+.
Kortom: nog steeds hoog risico, maar wel goed te verhandelen.
Als u bewust meer “hefboom op de sector” zoekt binnen een beperkte satellietallocatie, en u accepteert dat de uitslagen groter kunnen zijn dan bij large cap miners. Dit past meestal niet bij kapitaal dat u mogelijk binnenkort nodig heeft.
Goud ETF 4) RING: iShares MSCI Global Gold Miners ETF
RING is eveneens een wereldwijde goudmijn-ETF, maar met een andere indexmethodiek dan GDX. De bron geeft meerdere kenmerken die voor ondernemers direct relevant zijn: lagere expense ratio en opvallend hoge concentratie in de top 10.
Wat u koopt met RING
RING volgt de MSCI ACWI Select Gold Miners Investable Market Index en mikt op een minimum van 30 bedrijven in developed en emerging markets die actief zijn in goudmijnbouw. Het fonds gebruikt representative sampling en is non-diversified.
Kosten, omvang, verhandelbaarheid
Expense ratio: 0,39 procent.
AUM: 3,07 miljard.
Volume: 337.099.
De kosten zijn lager dan bij GDX en GDXJ, maar de liquiditeit is ook duidelijk lager dan bij die VanEck fondsen.
Uitkeringen
Dividend yield (TTM): 0,79 procent, semiannual uitkering.
Dit is middelhoog binnen de miners-ETF’s in deze vergelijking.
Spreiding en concentratie
Aantal holdings: 53.
Top 10: 67,08 procent.
Dit is een belangrijk aandachtspunt. De top 10 domineert het fonds sterk, met Newmont en Agnico Eagle als zeer zwaarwegend, gevolgd door Barrick en Wheaton. Voor zakelijke beleggers betekent dit dat u een grote “bet” neemt op een beperkt aantal namen, ook al heet het een wereldwijde ETF.
Risico en grades
Risk grade: D-. Liquidity grade: A-.
Wederom: volatiel, met redelijke maar niet top-liquiditeit.
Als u lagere lopende kosten belangrijk vindt en u bewust accepteert dat het fonds geconcentreerder is. Dit kan werken als u een duidelijke visie heeft op de grootste miners, maar minder als u juist maximale spreiding zoekt.
Goud ETF 5) CEF: Sprott Physical Gold and Silver Trust
CEF wijkt fundamenteel af van de andere vier. Dit is geen miners-ETF, maar een trust die fysiek goud en fysiek zilver aanhoudt in London Good Delivery baren. Daarmee komt dit fonds het dichtst bij “metaalbezit via de beurs”.
Wat u koopt met CEF
Volgens de fondsomschrijving belegt CEF primair in volledig allocated, fysiek goud en zilver en speculeert het niet op korte termijn prijsbewegingen. Het doel is een beursgenoteerd alternatief bieden voor direct bezit zonder de praktische nadelen daarvan.
Kosten, omvang, verhandelbaarheid
Expense ratio: 0,48 procent.
AUM: 8,30 miljard.
Volume: 1,75 miljoen.
Dit is substantieel qua omvang en behoorlijk liquide.
Uitkeringen
De bron vermeldt expliciet dat CEF momenteel geen dividend uitkeert. Zakelijk kan dat prima passen, omdat bij een fysiek metaalpositie de rol vaak niet “cashflow” is, maar spreiding en waardeopslag.
Spreiding en concentratie
Aantal holdings: 4, met 99,88 procent in de top posities.
Inhoudelijk is dit logisch, omdat het vrijwel volledig bestaat uit goudbaren en zilverbaren.
De top holdings zijn “Gold Bars 400 Oz” en “Silver 1000 Oz bars”. Daarmee is het fonds transparant in wat het bezit.
Risico-indicatie
CEF toont in de bron een 24M beta van 0,17 en 60M beta van 0,29. Los van de exacte interpretatie is het signaal duidelijk: dit beweegt anders dan de aandelenmarkt, in tegenstelling tot miners-ETF’s die vaak als aandelen reageren.
Als u edelmetaal-exposure wilt zonder bedrijfsrisico van mijnbouwbedrijven en u eenvoud belangrijk vindt. Wel blijft dit een combinatie van goud én zilver, wat u expliciet moet willen.
Goud ETF als spreiding binnen de totale bedrijfsportefeuille
Een goud- of miners-positie is zelden een volledige strategie op zichzelf. Voor ondernemers werkt het meestal als onderdeel van een breder allocatiebeleid, naast wereldwijd gespreide aandelen-ETF’s, obligatieachtige producten en eventueel alternatieven. Het doel is dat het totaal van uw bedrijfsvermogen robuuster wordt, niet dat één thema “alles moet dragen”.
Kostenstructuur en platformkeuze
Omdat kosten bij zakelijke portefeuilles structureel doorwerken, is de infrastructuur belangrijk. In de praktijk start dit vaak met een zakelijke beleggingsrekening, waarbij de gekozen broker bepaalt hoeveel u kwijt bent aan transacties, valuta en toegang tot markten. Wij beleggen zelf via mexem, omdat dit in onze ervaring vaak de beste en goedkoopste broker is met lage kosten, veel gratis functionaliteiten, een groot aanbod aan beleggingen en een sterke Nederlandse klantenservice voor hulp bij het aanmaken van een zakelijk beleggingsaccount.
Voor wie breder wil spreiden richting vastgoedfondsen blijft het nuttig om het totaalplaatje van kosten en aanbod te beoordelen.
Als u de basis van zakelijk beleggen gestructureerd wilt opzetten, is er ook een Gratis cursus (te downloaden op onze website) waarmee u de fundamenten van kapitaalallocatie en risicobeheer sneller op orde krijgt.
Welke van deze vijf Goud ETF’s kopen die past bij uw doel?
Hier is het meest bruikbare besliskader, zonder te vervallen in stellige uitspraken.
Als u “goud” vooral ziet als spreidingscomponent
Dan past een metaalgerichte exposure doorgaans beter bij dat doel dan een miners-ETF. Binnen deze lijst ligt CEF dan het meest in lijn met “metaalbezit”, met de kanttekening dat het goud én zilver combineert.
Als u bewust kiest voor goudmijn-aandelen als rendementsthema
Dan zit u in de categorie sector-ETF’s. Binnen de bron is GDX het meest liquide en groot, RING is goedkoper maar geconcentreerder. Dat verschil kan zakelijk zwaar wegen, afhankelijk van uw positieomvang en spreidingsdoel.
Als u de hogere risicohefboom zoekt
Dan hoort GDXJ eerder bij dat profiel. Het aantal holdings is hoog, maar het risicoprofiel blijft in de bron laag beoordeeld.
Als u één fonds zoekt dat goud en miners combineert
Dan is GDMN de hybride variant. Let daarbij extra op de structuur met futures en de non-diversified kenmerken. Let er op dat er talloze zilver ETF’s en goud ETF’s zijn. Er zijn ook bredere commodity ETF’s, die zilver, goud, koper en andere metalen combineren.
Tot slot: waarom “beste” altijd context is bij zakelijke kapitaalallocatie
“Beste goud ETF” klinkt als één winnaar, maar zakelijk beleggen werkt anders. Het juiste instrument hangt af van de rol die u goud wilt geven in uw ondernemingsvermogen, uw behoefte aan liquiditeit, de mate van volatiliteit die u acceptabel vindt en de mate waarin u eenvoud boven complexiteit verkiest. Als u dat kader scherp heeft, wordt de keuze vaak verrassend rationeel.
